Mekanik İtaat ve Bilinçli Uyum İkileminde Yönetimsel Disiplin Olgusuna İlişkin Bir Araştırma: Ortaokullar Örneği

Anahtar Kelimeler: Ortaokul, Mekanik itaat, Bilinçli uyum, Yönetimsel disiplin, Eğitim yönetimi, Okul yönetimi

Özet

Bu araştırmanın amacı; ortaokul öğretmenlerinin ve okul yöneticilerinin mekanik itaat ve bilinçli uyum ikileminde yönetimsel disiplin olgusuna ilişkin düşüncelerini betimlemektir. Araştırma nitel yaklaşımlardan fenomenoloji deseninde yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ortaokul yöneticileri ve ortaokul öğretmenlerinden seçilen toplam 29 kişi oluşturmaktadır. Çalışma grubu, veri toplama aşamasında Covid-19’un ortaya çıkması sonucu kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemi ve kartopu örnekleme yöntemleriyle oluşturulmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından hazırlanmış yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizi için içerik analizi yapılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre okul yöneticileri ve öğretmenler -her ne kadar mekanik itaat temelli yönetim anlayışları insanı nesneleştirse de- bu anlayışların kullanılmadığı durumlarda kaos ve disiplinsizliğin ortaya çıkacağını belirtmişlerdir. Bir başka bulguya göre öğretmenler yönetimsel bağlamda özellikle adalet ve eşitlik sağlanması gerektiğini vurgulamışlardır. Araştırma sonunda uygulayıcılara öğretmenlerin yöneticilerden beklentileri üzerine adil ve eşit bir yönetim anlayışı geliştirmeleri önerilmiştir.

Makalenin İndirilme Oranı

Henüz bir indirme işlemi yapılmamıştır.

Referanslar

Akçakaya, M. (2016). Weber’in bürokrasi kuramının bugünü ve geleceği. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(3), 275-295.

Akgündüz, H. (1996). Klasik dönem Osmanlı medrese sistemi: Amaç-yapı-işleyiş. İstanbul: Ulusal Yayınları

Akgündüz, H. (2013). Hurafe ve gerçek ikileminde eğitim. İstanbul: Hayat Akademi.

Akgündüz, H. (2019). Eğitime kuramsal ve tarihsel yaklaşımlar. Basılmamış Ders Notları.

Akyüz, Y. (2015). Türk eğitim tarihi. Ankara: Pegem Akademi

Arslan, H. (2014). Okul işletmesinin yönetimi. R. Sarpkaya (Ed.), Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi (s. 337-362) içinde. Ankara: Anı Yayıncılık

Aydın, V. (2003). Türk yönetim tarihi açısından vakıf sistemi ve eğitim yönetimine katkısı. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 3(1), 313-338.

Aytaç, Ö. (2005). Modern bürokratik kurumlar ve baskı düzenleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 249-278.

Aytaç, K. (2018). Avrupa eğitim tarihi. Ankara: Doğubatı

Balıkçı, A., & Aypay, A. (2018). Okul müdürlerinin bürokrasi gündelik hayat etkileşimi. Turkish Studies Social Sciences, 13(10), 787-811.

Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğü. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23-28.

Buluç, B. (2016). Geleneksel liderlik yaklaşımları. N. Güçlü (Ed.), Eğitim yönetiminde liderlik (s.42-68) içinde. Ankara: Pegem Akademi

Bursalıoğlu, Z. (2016). Eğitim yönetiminde teori kuram ve uygulama. Ankara: Pegem Akademi

Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi

Demirel, F. (2012). Osmanlı eğitim sisteminin modernleşmesi sürecinde hiyerarşi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 507-530.

Demirtaş, H. (2014). Okul örgütü ve yönetimi. R. Sarpkaya (Ed.), Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi (s.89-139) içinde. Ankara: Anı Yayıncılık

Doğan, İ (2012). Türk eğitim tarihinin ana evreleri: Kurumlar, kişiler ve söylemler. Ankara: Nobel Yayıncılık

Durkheim, E. (2016). Ahlak eğitimi. (O. Adanır, Çev) İstanbul: Say Yayınları

Ekinci, A. Bindak, R., Yıldırım, C. (2012). İlköğretim okulu yöneticilerinin öğretmenlerin mesleki sorunlarına empatik yaklaşımlarının ikili karşılaştırmalar metodu ile incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(3), 759-776.

Erdem, A. (2014). Türk eğitim sisteminin yapısı. R. Sarpkaya (Ed.), Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi (s.33-88) içinde. Ankara: Anı Yayıncılık

Erdoğan, İ. (2014). Eğitim ve okul yönetimi. İstanbul: Alfa Yayınları

Erdoğan, İ. (2017). Gelenekten geleceğe eğitim bilimi: Kuram ve uygulama. İstanbul: Sümer

Eren, E. (2016). Yönetim ve organizasyon. İstanbul: Beta

Eren, E. (2017). Örgütsel davranış ve yönetim psikolojisi. İstanbul: Beta

Ergun, M. (2018). Selçuklular döneminde eğitim ve bilim. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 1(1), 1-40.

Ekiz, D. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık

Fırat, N. (2006). Pozitivist yaklaşımın eğitim yönetimi alanına yansıması, alana getirdiği katkı ve sınırlılıklar. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 20, 40-51.

Gillham, J., & Seligman, P. (1999). Footsteps on the road to a positive psychology. Behaviour Research and Therapy, 37(1), 163-173.

Gündüz, M. (2020). Maariften eğitime. Doğubatı.

Güney, S. (2017). Örgütsel davranış. İstanbul: Nobel Yayıncılık

Güven, İ. (1998). Türkiye Selçuklularında medreseler. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 31(1) 125-146.

Gökçe, O., & Şahin, A. (2002). 21. Türk bürokrasisinin sorunları ve çözüm önerileri. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2(3), 1-27.

Karataş, S. (2003). Osmanlı eğitim sisteminde Batılılaşma. Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 231-242.

Hali, S., & Rencüzoğulları S. (2017). İslamiyet öncesi dönemde Türklerde eğitim. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Eğitim Bilimleri ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(17), 425-437.

Hofstede, G. (1991). Cultures and organizations: Software of the mind. London: McGraw-Hill.

Hofstede, G., Hofstede G., & Minkov, M. (2010). Cultures and organizations: Software of the min: Intercultural Coorperation and Its Importance for Survival. New York: McGrawHill.

Hoy, W., & Miskel, C. (2015). Eğitim yönetimi: Teori, araştırma ve uygulama. (S. Turan, Çev.) Ankara: Nobel Yayıncılık

Koçel, T. (2018). İşletme yöneticiliği. İstanbul: Beta.

Lunenburg, C., & Ornstein, C. (2013). Eğitim yönetimi. (G. Arastaman, Çev.) Ankara: Nobel Yayıncılık

Meşeci-Giorgetti, F. (2016). Eğitim ritüelleri. İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi.

MEB, (2021). Milli Eğitim Temel Kanunu. https://www.meb.gov.tr/mevzuat/liste.php?ara=2

Özer, M. (2015). Frederick Taylor’un görüşlerini 21.yy. mantığı ile yeniden okumak. Verimlilik Dergisi, 2, 41-72.

Özdemir, M. (2018). Eğitim yönetimi: Alanın temelleri ve çağdaş yönelimler. Ankara: Anı Yayıncılık

Özdemir, S., Karadağ, N., & Kılınç, A. (2013). Öğrenen örgütlerde liderlik: Okul müdürü üzerine bir araştırma. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 17-34.

Robson, C. (2017). Bilimsel Araştırma Yöntemleri Gerçek Dünya Araştırması. (Ş.Çınkır, N. Demirkasımoğlu, Çev.) Ankara: Anı

Rousseau, J.J. (2017). Toplum sözleşmesi (V. Günyol, Çev.) İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.

Sarpkaya, P. (2014). Yönetim kuramları ve eğitime yansıması. R. Sarpkaya (Ed.), Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi (s.141-172) içinde. Ankara: Anı Yayıncılık

Saylık, A. (2017). Okul müdürlerinin paternalist (babacan) liderlik davranışları ile Hofstede'nin kültür boyutları arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.

Seligman, M. (1998). Learned optimism. New York: Vintage Books.

Seligman, M. (2002). Positive psychology, positive prevention, and positive therapy. C.R.Snyder & S. J. Lopez (Eds.), Handbook of positive psychology (s. 3-9) içinde. New York: Oxford University Press.

Şahan, G. (2016). Okul yönetimi. E. Doğan-Kılıç (Ed.), Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi (s.75-86) içinde. Ankara: Eğiten Kitap.

Şaman-Doğan, N. (2013). Ortaçağ’da Anadolu’nun eğitim mekânları: Selçuklu medreseleri- Darüşşifalarından örnekler. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(2), 429-443.

Taymaz, H. (2011). Okul yönetimi. Ankara: Pegem Akademi.

Tanyaş, B. (2014). Nitel araştırma yöntemlerine giriş: Genel ilkeler ve psikolojideki uygulamaları. Eleştirel Psikoloji Bülteni, 5, 25-38.

Tashakkori, A., &Teddlie C. (2015). Karma yöntem araştırmalarının temelleri. (S. Demir, Y. Dede, Çev.) Ankara: Anı Yayıncılık

Turan, S., & Bektaş, F. (2019). İdeal müdür niteliklerine ilişkin bilişsel yapılar: Repertory grid tekniğine dayalı bir çalışma. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 9(2), 417-433.

Turgut, Y. (2014). Verilerin kaydedilmesi, analizi, yorumlanması: nicel ve nitel. A. Tanrıöğen (Ed.), Bilimsel araştırma yöntemleri (s.191-248) içinde. Ankara: Anı Yayıncılık

Türkmenoğlu, A., & Bulduklu, Y. (2013). Yönetimin halkla ilişkiler üzerindeki etkisinin Weber’in otorite tipolojisi ve Likert’in örgütsel sistem sınıflaması çerçevesinde değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 30, 1-16.

Yağar, F., & Dökme, S. (2018). Niteliksel araştırmaların planlanması: Araştırma soruları, örneklem seçimi, geçerlik ve güvenirlik. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 1-9.

Yapıcı, M. (2006). Eğitim ve yabancılaşma. Journal of Human Sciences, 1(1), 1-9.

Yıldırım, M. (2009). Modernizm, postmodernizm ve kamu yönetimi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(2). 380-397.

Yıldırım, A ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık

Zorlu, T. (2008). Klasik Osmanlı eğitim sisteminin iki büyük temsilcisi: Fatih ve Süleymaniye medreseleri. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 6(12), 611-628.

Yayınlanmış
2021-09-09
Nasıl Atıf Yapılır
Karabay, A., & Akgündüz, H. (2021). Mekanik İtaat ve Bilinçli Uyum İkileminde Yönetimsel Disiplin Olgusuna İlişkin Bir Araştırma: Ortaokullar Örneği. Yaşadıkça Eğitim, 35(2), 382-402. https://doi.org/10.33308/26674874.2021352278
Bölüm
Araştırma Makaleleri