Mentorluk Becerileri Değerlendirme Aracının (MEBDA) Geliştirilmesi

Anahtar Kelimeler: Mentorluk, Uygulama Öğretmeni, Mentorluk Becerileri Değerlendirme Aracı (MEBDA)

Özet

Araştırmada uygulama öğretmenlerinin mentorluk becerilerini belirlemek amacıyla Mentorluk Becerileri Değerlendirme Aracı (MEBDA) geliştirilmiş ve ölçme aracının psikometrik özellikleri incelenmiştir.  Çalışmanın ilk aşamasında, 66 maddeden oluşan araç birinci çalışma grubundaki 202 öğretmen adayına uygulanmış ve yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonuçları doğrultusunda madde-toplam test korelasyonu (ayırt ediciliği) .45 değerinin altında olan 25 madde araçtan çıkarılmıştır. AFA sonucuna göre 41 maddeden oluşan araç ikinci çalışma grubundaki 232 öğretmen adayına uygulanmış ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. AFA sonucunda aracın üç boyutlu bir yapıda olduğu belirlenmiştir.  Öğrenme öğretme süreci, iletişim süreci ve mesleki gelişim süreci olmak üzere üç boyuttan oluşan aracın birinci alt boyutundaki maddelerinin aracın %23’ünü açıkladığı ve diğer iki alt boyutun her birinin ölçme aracındaki maddelerin %18’ini açıkladığı bulunmuştur. DFA sonucunda araç maddelerinin t değerleri 0.01 düzeyinde anlamlı olduğu için analiz dışı bırakılan bir madde olmamıştır. Ayrıca MEBDA’nın CFI ve NNFI değerleri .97 olduğundan modelin iyi uyum gösterdiği söylenebilir.

Makalenin İndirilme Oranı

Henüz bir indirme işlemi yapılmamıştır.

Referanslar

Alpar, R. (1998). İstatistik ve spor bilimleri. Ankara: Bağırgan Yayınevi.

Aslan, B. ve Öcal, S. (2012). A case study on mentoring in a teacher development program. Journal of Education and Future, 1(2), 31-48.

Ambrosetti, A. ve Dekkers, J. (2010). The interconnectedness of the roles of mentors and mentees in pre-service Teacher Education Mentoring Relationships. Australian Journal of Teacher Education, 35(6), 42-55.

Anderson, E. M. ve Shannon, A.L. (1988). Towards a conceptialization of mentoring. Journal of Teacher Education, 39 (1), 38-42.

Awaya, A., McEwan, H., Heyler, D., Linsky, S., Lum, D. ve Wakukawa, P. (2003). Mentoring as a journey. Teaching and Teacher Education, 19 (1), 45-56.

Büyüköztürk, Ş. , Akgün, Ö.E., Özkahveci, Ö. and Demirel, F. (2004). Güdülenme ve öğrenme stratejileri ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 4(2), 207-239.

Büyüköztürk, Ş. (2008). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: PegemA Yayıncılık.

Bollen, K. A. ve Long, J. S. (1993). Testing structural equation models. London: Sage Publications.

Cain, T. (2009). Mentoring trainee teachers: how can mentors use research? Mentoring & Tutoring: Partnership in Learning, 17(1), 53-66.

Crispi, G. ve Cruz, I. (2009). Mentorig college students: A critical review of the literature between 1990 and 2007. Research in Higher Education, 50(6), 525–622.

Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve Lisrel Uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.

Daresh, J. C. (2003). Teachers Mentoring Teachers. A practical approach to helping new and experienced staff. Corwin Press, Inc.

Dursun, Ö.Ö. ve Kuzu, A. (2008). Öğretmenlik uygulaması dersinde yaşanan sorunlara yönelik öğretmen adayı ve öğretim elemanı görüşleri. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı 25, 159-178.

Fairbanks, C. M., Freedman, D. ve Kahn, C. (2000). The role of effective mentors in learning to teach. Journal of Teacher Education, 51(2), 102 -112.

Feiman‐Nemser, S. (2001). Helping novices learn to teach: Lessons from an exemplary support teacher. Journal of Teacher Education, 52(1), 17– 30.

Feiman-Nemser, S. (2003). What new teachers need to learn. Educational Leadership, 60(8), 25-30.

Flesch, G. (2005). Mentoring the non-coping teacher: A preliminary study. Journal of Education for Teaching, 11(2), 69-86.

Fletcher, S. (2000). Mentoring in schools: A handbook of good practice. London: Kogan Page.

Higgins, M. C. ve Kram, K. E. (2001). Reconceptualizing mentoring at work: A developmental network perspective. The Academy of Management Review, 26(2), 264-288.

Hobson, A. J., Ashby, P., Malderez, A. ve Tomlinson, P. D. (2009). Mentoring beginning teachers: What we know and what we don’t. Teaching and Teacher Education, 25 (1), 207-216.

Hu, L. and Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55.

Hudson, P. (2004a). Specific mentoring: a theory and model for developing primary science teaching practices. European Journal of Teacher Education, 27(2), 139-146, doi: 10.1080/0261976042000223015

Hudson, P. (2004b). Toward Identifying Pedagogical Knowledge for Mentoring in Primary Science Teaching. Journal of Science Education and Technology, 13(2), 215-225. doi:10.1023/B:JOST.0000031260.27725.da

Kwan, T. ve Lopez-Real, F. (2005). Mentors' perceptions of their roles in mentoring student teachers. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 33(3), 275-287.

Kiraz, E. (2003). Uygulama öğretmeni yeterlilik ölçeği. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 1(4), 387- 398.

Kiraz, E. ve Yıldırım, S. (2007). Enthusiasm vs. experience in mentoring: A comparison of Turkish novice and experienced teachers in fulfilling supervisory roles. Asia Pacific Education Review, 8(2), 250-261.

Kostovich, C. T. ve Thurn and K. E. (2006). Reconceptualizing mentoring at work: A developmental network perspective. Academy of Managment Rewiew, 26(21), 264-288.

Kozikoğlu, İ. ve Senemoğlu, N. (2018). Mesleğe yeni başlayan öğretmenlerin karşılaştıkları güçlükler: Nitel bir çözümleme. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 6(3), 341-371. doi:10.14689/issn.2148-2624.1.6c3s16m

Lai, E. (2005). Mentoring for in-service teachers in a distance teacher education programme: Views of mentors, mentees and university teachers. Paper presented at the Australian Association for Research in Education International Education Research Conference. November, Parramatta, NSW: University of Western Sydney. Erişim Adresi: http://www.aare.edu.au/05pap/lai05100.pdf.

MEB, (1998). Öğretmen adaylarının milli eğitim bakanlığına bağlı eğitim öğretim kurumlarında yapacakları öğretmenlik uygulamasına ilişkin yönerge. Tebliğler Dergisi, Ekim, 1998/2493. Erişim adresi: http://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/263.pdf

MEB (2017). Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri. MEB Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü: Ankara. Erişim adresi: https://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_12/11115355_YYRETMENLYK_MESLEYY_GENEL_YETERLYKLERY.pdf

Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği (2015, 17 Nisan). Resmi Gazete (Sayı: 29329). Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/04/20150417-4.htm

Monkeviciene, O. ve Autukeviciene, B. (2015). The competences of educative mentor, fostering change in the early childhood education, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 197, 885-891.

Öncü H. (1994). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Matser Basım.

Richter, D., Kunter, M., Ludtke, O., Klusmann, U., Anders, Y. ve Baumert, J. (2013). How different mentoring approaches affect beginning teachers' development in the first years of practice. Teaching and Teacher Education, 36, 166-177.

Searby, L. ve Tripses, J. (2012). Etkili mentorlar olabilmek için okul liderlerini hazırlama (Çev. S. Turan) Dünyada mentorluk uygulamaları (Ed. R. Yirci ve İ. Kocabaş). Ankara: Pegem Akademi.

Smith, A. (2007). Mentoring for experienced school principals: professional learning in a safe place. Mentoring and Tutoring, 15(3), 277-291.

Sundli, L. (2007). Mentoring-a new mantra for education? Teaching and Teacher Education, 23(2), 201-214.

Stephenson, J. (2009). A learning framework for novice teachers and mentors user manual for a staff development course. TISSNTE projesi yayımlanmamış kitapçığı,Faculty of Education, Community and Leisure, UK. Erişim adresi: www.tissnte.eu

Şimşek, F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş. Ankara: Ekinoks.

Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2015). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı (Çev. Ed. M. Baloğlu). Ankara: Nobel Yayınevi.

Tavşancıl (2010). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Nobel Yayıncılık.

Tezbaşaran, A. (2008). Likert tipi ölçek geliştirme kılavuzu. Ankara: Psikologlar Derneği Yayınları.

Yetkiner, A. (2017). Türkiye’de aday öğretmen yetiştirme sürecinin değerlendirilmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Yirci, R. ve Kocabaş, İ. (2012). Dünyada mentorluk uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.

Zehir Topkaya, E. ve Yalın, M. (2013). Uygulama Öğretmenliğine İlişkin Tutum Ölçeği geliştirilmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 1(1-2), 14-24.

Yayınlanmış
2020-03-15
Nasıl Atıf Yapılır
Aslan, B., Dinçer, Çağlayan, & Akçamete, A. G. (2020). Mentorluk Becerileri Değerlendirme Aracının (MEBDA) Geliştirilmesi. Yaşadıkça Eğitim, 34(1), 168-185. https://doi.org/10.33308/26674874.2020341160
Bölüm
Araştırma Makaleleri