Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde Çalışan Uygulamacılara Sunulan Performans Geribildirimi Hakkındaki Görüşleri
DOI:
https://doi.org/10.33308/26674874.2026402983Anahtar Kelimeler:
Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi- Performans Geribildirimi- Mesleki GelişimÖzet
Bu çalışmada özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerindeki meslek elamanlarına sunulan performans geribildirimine ilişkin uygulamacı görüşlerinin detaylı bir şekilde ortaya konması amaçlanmıştır. Araştırma fenomenoloji deseninde gerçekleştirilmiş nitel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Bu kapsamda bir özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde görev yapan 20 uygulamacı ile yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan ve uzman görüşü alınan iki açık uçlu sorudan oluşan “Açık Uçlu Anket Formu” ve katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek amacıyla “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz yapılmıştır. Araştırma bulguları, performans geribildirimi uygulamacıların mesleki ve kişisel gelişimlerinde önemli rol oynadığını göstermektedir. Bununla birlikte sunulan hizmetlerle ilgili beklentileri ayrıntılı bir şekilde belirlenmiştir. Sonuç olarak uygulamacıların iş birliğine dayalı geribildirimin sunulması hakkında olumlu görüş bildirdiği ve performans geribildirimi sürecinin geliştirilmesine yönelik düzenlemeler yapılması gerektiği tespit edilmiştir.
İndirmeler
Referanslar
Akalın, S. (2014). Performans geribildirimi ile öğretmenlerin mesleki gelişimini destekleme. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 15(01), 57-70. DOI: https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000192
Akalin, S., & Sucuoglu, B. (2015). Effects of classroom management intervention based on teacher training and performance feedback on outcomes of teacher-student dyads in inclusive classrooms. Educational Sciences: Theory and Practice, 15(3), 739-758.
Artman-Meeker, K. M., & Hemmeter, M. L. (2013). Effects of training and feedback on teachers’ use of classroom preventive practices. Topics in Early Childhood Special Education, 33(2), 112-123. DOI: https://doi.org/10.1177/0271121412447115
Barton, E. E., Kinder, K., Casey, A. M., & Artman, K. M. (2011). Finding your feedback fit: Strategies for designing and delivering performance feedback systems. Young Exceptional Children, 14(1), 29-46. DOI: https://doi.org/10.1177/1096250610395459
Brock, M. E., & Carter, E. W. (2015). Effects of a professional development package to prepare special education paraprofessionals to implement evidence-based practice. The Journal of Special Education, 49(1), 39-51. DOI: https://doi.org/10.1177/0022466913501882
Criss, C. J., Konrad, M., Alber-Morgan, S. R., & Brock, M. E. (2024). A systematic review of goal setting and performance feedback to improve teacher practice. Journal of Behavioral Education, 33(2), 275-296. DOI: https://doi.org/10.1007/s10864-022-09494-1
Cornelius, K. E., & Nagro, S. A. (2014). Evaluating the evidence base of performance feedback in preservice special education teacher training. Teacher Education and Special Education, 37(2), 133-146. DOI: https://doi.org/10.1177/0888406414521837
Creswell, J. (2013). Nicel, nitel ve karma yöntem yaklaşımları, araştırma deseni (Çev. S. B. Demir). Eğiten Kitap Yayınları.
Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2017). Effective teacher professional development. Learning Policy Institute. https://learningpolicyinstitute.org/product/effective-teacher-professional-development-report DOI: https://doi.org/10.54300/122.311
Değirmenci, H. D. (2018). Koçluk içeren ve içermeyen web-tabanlı mesleki gelişim uygulamalarının otizmli öğrencilerle çalışan öğretmenlerin öğretim becerilerini ve öğrencilerinin güvenlik becerilerini edinmeleri açısından karşılaştırılması [Yayımlanmamış doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
Erbas, D., & Yucesoy, S. (2002). Ozel egitim ogretmenligi programlarinda yer alan uygulama derslerini yuruturken kullanilan iki farkli donut verme yonteminin karsilastirilmasi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 109-120.
Eldeniz-Çetin, M., & Şen, S. G. (2017). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışan öğretmenlerin sorunlarının belirlenmesi. International Journal of Social Science, 59, 53-69. DOI: https://doi.org/10.9761/JASSS7133
Ersoy, F. (2017). Fenomenoloji. A. Saban ve A. Ersoy (Ed.), Eğitimde nitel araştırma desenleri içinde (2. Baskı, ss .81-134). Anı Yayıncılık.
Fallon, L. M., Collier-Meek, M. A., Maggin, D. M., Sanetti, L. M., & Johnson, A. H. (2015). Is performance feedback for educators an evidence-based practice? A systematic review and evaluation based on single-case research. Exceptional Children, 81(2), 227-246. DOI: https://doi.org/10.1177/0014402914551738
Florian, L., & Black-Hawkins, K. (2011). Exploring inclusive pedagogy. British Educational Research Journal, 37(5), 813-828. DOI: https://doi.org/10.1080/01411926.2010.501096
Guskey, T. R. (2002). Professional development and teacher change. Teachers and Teaching, 8(3), 381-391. DOI: https://doi.org/10.1080/135406002100000512
Gül, E. G., & Koçak, F. (2025). The opinions of teachers working in rehabilitation centers on the methods they use when working with students with mental disabilities. Edutech Research, 3(1), 39-52.
Gürgür, H., Büyükköse, D., & Kol, Ç. (2016). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde işitme kayıplı öğrencilere sunulan destek hizmetler: öğretmen görüşleri. İlköğretim Online, 15(4), 1234-1253. DOI: https://doi.org/10.17051/io.2016.32423
Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The power of feedback. Review of Educational Research, 77(1), 81-112. DOI: https://doi.org/10.3102/003465430298487
Hemmeter, M. L., Snyder, P., Kinder, K., & Artman, K. (2011). Impact of performance feedback delivered via electronic mail on preschool teachers’ use of descriptive praise. Early Childhood Research Quarterly, 26(1), 96-109. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2010.05.004
Hemmeter, M. L., Hardy, J. K., Schnitz, A. G., Adams, J. M., & Kinder, K. A. (2015). Effects of training and coaching with performance feedback on teachers’ use of Pyramid Model practices. Topics in Early Childhood Special Education, 35(3), 144-156. DOI: https://doi.org/10.1177/0271121415594924
Howitt, D., & Cramer, D. (2011). Introduction to SPSS statistics in psychology: For version 19 and earlier. Pearson Education.
Joyce, B. R., & Showers, B. (2002). Student achievement through staff development (Vol. 3). Association for Supervision and Curriculum Development.
Kaplan, G., & Aksoy, V. (2019). Özel eğitim kurumlarının fiziksel koşullarının evrensel tasarım ilkeleri doğrultusunda incelenmesi: Eskişehir örneği. Yaşadıkça Eğitim, 33(2), 169-186. DOI: https://doi.org/10.33308/26674874.2019332126
Karaca, P. P., Başgöl, Ş., Cangöl, E., Aslan, E., & Cangöl, S. (2016). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi çalışanlarının engelli bireylerin cinsel eğitimi konusundaki görüşleri. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(1), 13-17.
Karakaş, G., & Yılmaz, A. (2023). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde uyarlanmış beden eğitimi ve spor uygulamalarına yönelik müdür görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 24(3), 419-434. DOI: https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.1039723
Kılıç, K., & Tepeli, K. (2025). Problems faced by child development specialists working in special education and rehabilitation centers and their solutions. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 27(1), 23-40. DOI: https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.1575969
Köse, İ. E., & Aslan Bağcı, Ö. A. (2025). Özel eğitim öğretmenlerinin perspektiflerinden özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerindeki destek eğitim süreçleri. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11(1), 1-18. DOI: https://doi.org/10.29065/usakead.1574352
Locke, E. A., & Latham, G. P. (2002). Building a practically useful theory of goal setting and task motivation: A 35-year odyssey. American Psychologist, 57(9), 705. DOI: https://doi.org/10.1037/0003-066X.57.9.705
Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2015). Qualitative Research: A guide to design and implementation. John Wiley & Sons.
Millî Eğitim Bakanlığı. (2012). Özel eğitim kurumları yönetmeliği. Resmî Gazete: 18/05/2012 tarihli ve 28296 sayılı. https://ookgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_07/05112207_YZEL_EYYTYM_KURUMLARI_YYNETMELYYY_05.07.2018.pdf
Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). Millî eğitim istatistikleri, örgün eğitim 2017’/2018. https://sgb.meb.gov.tr/www/icerik_goruntule.php?KNO=327
Millî Eğitim Bakanlığı. (2021). Destek eğitim programları. https://ookgm.meb.gov.tr/www/destek-egitim-programlari/icerik/205
Millî Eğitim Bakanlığı. (2024a). Millî eğitim istatistikleri: Örgün eğitim 2023-2024. https://sgb.meb.gov.tr/www/icerik_goruntule.php?KNO=629
Millî Eğitim Bakanlığı. (2024b). Özel öğretim kurumları yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına dair yönetmelik. Resmî Gazete: 14 Haziran 2024 tarihli ve 32576 Sayılı.
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. SAGE Publications.
Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed). SAGE Publications
Pürsün, T., Okutan, S., & Atbaşı, Z. (2021). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi ile özel eğitim okullarında görev yapan öğretmenlerin iş birliğine ilişkin görüşleri. Journal of National Education/Millî Eğitim Dergisi, 50(232), 287-311. DOI: https://doi.org/10.37669/milliegitim.747646
Scheeler, M. C., Ruhl, K. L., & McAfee, J. K. (2004). Providing performance feedback to teachers: A review. Teacher Education and Special Education, 27(4), 396-407. DOI: https://doi.org/10.1177/088840640402700407
Scheeler, M. C., McKinnon, K., & Stout, J. (2012). Effects of immediate feedback delivered via webcam and bug-in-ear technology on preservice teacher performance. Teacher Education and Special Education, 35(1), 77-90. DOI: https://doi.org/10.1177/0888406411401919
Sucuoğlu, B., & Akalın, S. (2010). Kaynaştırma sınıflarına alternatif bir bakış: Çevresel davranışsal değerlendirme ile öğretimsel özelliklerin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 11(01), 19-37. DOI: https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000144
Sweigart, C. A., Collins, L. W., Evanovich, L. L., & Cook, S. C. (2016). An evaluation of the evidence base for performance feedback to improve teacher praise using CEC's quality indicators. Education and Treatment of Children, 39(4), 419-444. DOI: https://doi.org/10.1353/etc.2016.0019
Tarakçı, E., Tütüncüoğlu, F., & Tarakcı, D. (2012). Özel eğitim ve rehabilitasyon alanında çalışan meslek elemanlarının öz-yeterlilik ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Fizyoterapi Rehabilitasyon, 23(1), 26-35.
Tunc-Paftali, A., & Tekin-Iftar, E. (2021). E-coaching preschool teachers to use simultaneous prompting to teach children with autism spectrum disorder. Teacher Education and Special Education, 44(3), 255-273. DOI: https://doi.org/10.1177/0888406420925014
Yenigün, E., & Odluyurt, S. (2020). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde kaynaştırma öğrencilerine sunulan destek hizmetler hakkında uygulamacı görüşleri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 8(3), 895-919.
Yıldırım, H., & Şimşek, A. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Akın Gönen

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Sisteme yüklemiş olunan makalenin kapsamı, sunduğu bulgular ve sonucu ve yorumları konusunda Yaşadıkça Eğitim [YE] dergisi Sahibi, Editör, Editör Yardımcısı, Hakemler ve Editör Kurulu'nun hiçbir sorumluluk taşımadığını kabul ederim.
Makalenin özgün olduğunu, herhangi bir başka dergiye yayımlanmak üzere gönderilmediği, daha önce yayımlanmadığını Yaşadıkça Eğitim [YE] dergisi Editörlüğü'ne beyan ederim.
Başlığı belirtilen makalenin, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasının 22. maddesi gereğince çoğaltma, 23. maddesi gereğince yayma ve 25. maddesi gereğince her türlü taşıyıcı materyal üzerinde veya elektronik ortamda kamuya iletim haklarını Yaşadıkça Eğitim [YE] dergisine karşılıksız, koşulsuz ve süresiz olarak devredildiği, makale ile ilgili devredilen hakların dilediği zaman, mekan ve koşullarda kullanmaya Yaşadıkça Eğitim [YE] dergisinin yayıncısı olarak İstanbul Kültür Üniversitesi'nin yetkili kılınacağını onaylarım.



