LGS'deki Beceri Temelli Matematik Sorularının Değerlendirilmesi: Öğretmen Olan Velilerden ve Öğrencilerden İçgörüler

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.33308/26674874.2025393931

Anahtar Kelimeler:

Beceri Temelli Matematik Soruları- Liselere Geçiş Sistemi- Veliler- Öğrenciler

Özet

Analitik ve eleştirel düşünme, problem çözme gibi üst düzey düşünme becerilerini kullanmayı ve bu düşünme becerilerini geliştirmeyi hedefleyen beceri temelli matematik soruları Türkiye’de liselere geçiş sisteminde kullanılmaktadır. Bu araştırmanın amacı beceri temelli matematik sorularına ilişkin öğrenci ve veli içgörülerini ele alarak benzer ve farklı düşünceleri açığa çıkarmaktır. Araştırmada sekiz veli ve dokuz öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve öğrencilerle yapılan anketler ile var olan durumun açığa çıkarılması hedeflenmiştir. Bu amaçla nicel ve nitel araştırma yöntemleri bir arada kullanılarak eşzamanlı karma bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmelerde velilere 8 soru, öğrencilere 12 soru sorulmuştur. Ayrıca öğrencilerin anket maddelerine (26 madde) yanıtları cinsiyete ve matematiği sevme durumuna göre ki-kare ile analiz edilmiştir. Araştırma neticesinde beceri temelli matematik sorularının olumlu ve geliştirilmesi gereken yönleri detaylı tespit edilmiştir. Öğrencilerin birçoğu beceri temelli matematik sorularının uzun ve karmaşık olması nedeniyle zorlandıklarını ifade etmiştir. Veliler ise beceri temelli matematik sorularının okuma anlamaya dayalı olduğunu ve uzun olduğundan, çocuklarının zorlandıklarını düşünmektedir. Elde edilen bulgular neticesinde paydaşlara ve politika yapıcılara yönelik çıkarımlarda bulunulmuştur.

İndirmeler

İndirme verileri henüz mevcut değil.

Yazar Biyografileri

Emine Sude Sırlı, Sinop Üniversitesi

e-posta: sudesirl42@gmail.com

Özge Ataseven, Sinop Üniversitesi

e-posta: ozge25988@gmail.com

Serap Büyükkıdık, İstanbul Üniversitesi- Cerrahpaşa

e-posta: serap.buyukkidik@iuc.edu.tr

Referanslar

Akyol, A., & İş, E. (2023). İlköğretim okullarında çalışan matematik öğretmenlerin yeni nesil matematik sorularına karşı tutum ve davranışları. Rota Eğitim ve Sosyal Bilimler Dergisi, 10(3), 265-282. DOI: https://doi.org/10.17121/ressjournal.3368

Altintas, E., & Angay, M. (2023). The effect of the mathematics course taught with logical reasoning methods on the success of students in skill-based questions and student opinions on teaching. Mimbar Sekolah Dasar, 10(3), 472–491. DOI: https://doi.org/10.53400/mimbar-sd.v10i3.56495

Ayvacı, H. Ş., & Yamaçlı, S. (2023). Bağlam temelli soru oluşturma aşamaları; ulusal ve uluslararası yaklaşımları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (65), 578-614. DOI: https://doi.org/10.21764/maeuefd.1017324

Bozkurt, A., Şimşekler-Dizman, T. H. & Etyemez, E. (2023). Liselere giriş sınavı matematik soruları ile 8. sınıf matematik ders kitapları ünite değerlendirme sorularının bilişsel düzeylerinin karşılaştırılması. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 171-190. DOI: https://doi.org/10.60107/maunef.1161229

Butgel Tunalı, S., Gözü, Ö., & Özen, G. (2016). Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanılması “karma araştırma yöntemi”. Kurgu, 24(2), 106-112.

Büyükkıdık, S., & Bulut, O. (2022). Analyzing the effects of test, student, and school predictors on science achievement: An explanatory IRT modeling approach. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 13(1), 40-53. DOI: https://doi.org/10.21031/epod.1013784

Çelenli, M, Taşpınar Şener, Z. & Aydoğdu, M. Z. (2022). Beceri temelli matematik sorularının orantısal akıl yürütme problem türlerine göre incelenmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (40), 161-169.

Dağdelen, M., & Yıldız, A. (2022). The relationship between the secondary school students’ mathematics anxiety and mathematical literacy self-efficacy. Journal of Computer and Education Research, 10(20), 636-655. DOI: https://doi.org/10.18009/jcer.1165625

Dilekçi, A. (2022). Türkçe eğitiminde beceri temelli sorular. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(3), 2213-2232. DOI: https://doi.org/10.17152/gefad.1072936

Dilekçi, A., Karatay, H., & Koçyiğit, S. (2023). Türkçe öğretmenlerinin liselere geçiş sistemi’ne ilişkin görüşleri. Journal of Uludag University Faculty of Education, 36(2), 517-533. DOI: https://doi.org/10.19171/uefad.1264535

Duran, B., & Bahadır, E. (2022). Matematik eğitiminde beceri temelli sorulara ilişkin araştırmaların tematik analizi ve matematik eğitimine yansımaları. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (13), 538-550. DOI: https://doi.org/10.21733/ibad.1189720

Düzgün, C., & İpek A.S. (2023). Sekizinci sınıf öğrencilerinin üslü ifadelerle ilgili matematiksel düşünme süreçlerinin incelenmesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(4), 1249-1269. DOI: https://doi.org/10.33206/mjss.1272950

Erden, B. (2020). Türkçe, matematik ve fen bilimleri dersi beceri temelli sorularına ilişkin öğretmen görüşleri. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 270-292.

Kablan, Z., & Bozkuş, F. (2021). Liselere giriş sınavı matematik problemlerine ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 211-231. DOI: https://doi.org/10.17860/mersinefd.800738

Kabuklu, Ü. N., Yüzbaşıoğlu, M. K., & Kurnaz, M. A. (2019). Fen eğitimiyle alakalı araştırmalarda bağlam temelli soru yazma ölçütlerinin belirlenmesi. Uluslararası Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Kongresi, 12, 14.

Karabulut, H., Tosunbayraktar, G., & Kariper, A. (2022). Ortaokul öğrencilerinin beceri temelli (yeni nesil) fen bilimleri sorularına yönelik görüşlerinin incelenmesi. Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 301-320.

Kaya, A. & Şahin, Ç. (2023). Sınıf öğretmenlerinin yeni nesil Türkçe sorularına ilişkin görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 11(2), 437-453. DOI: https://doi.org/10.16916/aded.1236839

Kayhan, M.A., Cangüven, H. D., Kayhan, S., & Kayhan, F. (2022). Yeni nesil matematik sorularının ortaokul öğrencilerinin psikolojisine etkisi. İçel Dergisi, 2(2), 77-90.

Kedikli, D., & Katrancı, Y. (2022). Beceri temelli ortaokul matematik sorularının incelenmesi. Yaşadıkça Eğitim, 36(3), 673-696. DOI: https://doi.org/10.33308/26674874.2022363446

Kuzu, Y., Kuzu, O. & Gelbal, S. (2019). TEOG ve LGS sistemlerinin öğrenci, öğretmen, veli ve öğretmen velilerin görüşleri açısından incelenmesi, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(1), 112130. DOI: https://doi.org/10.31592/aeusbed.559002

Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2^nd ed). Sage.

Millî Eğitim Bakanlığı (2018). Liselere geçiş sistemi merkezi sınavla yerleşen öğrenci performansı. Eğitim Analiz ve Değerlendirme Raporları Serisi, 3. MEB.

Millî Eğitim Bakanlığı (2022). Ortaöğretim kurumlarına ilişkin merkezi sınav. Eğitim Analiz ve Değerlendirme Raporları Serisi. MEB.

Millî Eğitim Bakanlığı. (2019). Ortaöğretim kurumlarına ilişkin merkezi sınav. Eğitim Analiz ve Değerlendirme Raporları Serisi, 7. MEB

Millî Eğitim Bakanlığı. (2021). Liselere geçiş sistemi (LGS) merkezi sınavla yerleşen öğrencilerin performansı. Eğitim Analiz ve Değerlendirme Raporları Serisi, 17. MEB.

Nayıroğlu, B., Tutak, T., & Tutak, A. M. (2021). Review of the views of secondary school maths students on skills- based questions. Shanlax International Journal of Education, 9(S2-Sep), 105-111. DOI: https://doi.org/10.34293/education.v9iS2-Sep.4375

Öz, E., Tapan Broutın, M. S., & Kaleli Yılmaz, G. (2023). Eğitim-öğretim sürecinde yeni nesil soruların kullanımına yönelik öğretmen görüşleri. Eurasian Journal of Teacher Education, 4(3), 201-217.

Özerbaş, M.A., & Safi, B. N., (2022). TIMSS ve PISA’da başarılı olan ülkeler ve türk öğretmen yetiştirme sistemlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 1960-1992.

Poyraz, K., & Ergün, M. (2023). Lise Giriş Sistemi Sınavları (LGS) üzerine bir araştırma. International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), 14(54), 1517-1535. DOI: https://doi.org/10.35826/ijoess.4403

Sanca, M., Artun, H., Bakırcı, H., & Okur, M. (2021). Ortaokul beceri temelli soruların yeniden yapılandırılmış bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 219-248. DOI: https://doi.org/10.33711/yyuefd.859585

Sayın, A., & Takıl, N. B. (2023). Üst düzey düşünme becerilerinin ölçülmesine yönelik soruların hazırlanmasında karşılaşılan zorluklar ve çözüm önerileri: Okuduğunu anlama. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(1), 531-561. DOI: https://doi.org/10.17152/gefad.1195081

Şad, S. N., & Aydın, Y. Ş. (2023). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin “yeni nesil soru” kavramına ilişkin algılarının metafor yoluyla incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 378-399. DOI: https://doi.org/10.17679/inuefd.1227962

Şahan, H., & Şahin, Ç. (2023). İlkokul 4. sınıf matematik dersindeki yeni nesil sorularının öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi, 6(1), 83-98. DOI: https://doi.org/10.47477/ubed.1231419

Şan, S., & İlhan, N. (2022). Fen bilimleri dersi beceri temelli sorulara (yeni nesil) yönelik kuramsal ve kavramsal çerçeve. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(17), 17-36. DOI: https://doi.org/10.29129/inujgse.1089655

Topcu, A., & Eroğlu, D. (2022). Üçüncü sınıf öğrencilerinin geleneksel ve beceri temelli gerçek yaşam problemlerindeki çözümlerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 1483-1528.

Tortop, F., Cumalı, A., Çelenli, M., & Taşpınar-Şener, Z. (2022). LGS sınavındaki beceri temelli matematik sorularına yönelik öğretmen görüşleri. Erciyes Journal of Education, 6(2), 99-126. DOI: https://doi.org/10.32433/eje.1076448

Tutak, T., & Farımaz, H. (2022). 2018-2019 yıllarında yapılan liselere geçiş sınavlarındaki matematik soruları ile ders kitaplarındaki matematik sorularının math taksonomisine göre karşılaştırmalı analizi. Journal of Anatolian Education Research, 6, 15-35.

Uzun, H., & Agaç, G. (2023). Ortaokul matematik öğretmenlerinin beceri temelli sorulara ilişkin yaklaşımlarının incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 57-78. DOI: https://doi.org/10.17679/inuefd.1133896

Ünsal, S., & Kaba, S. (2022). The characteristics of the skill based questions and their reflections on teachers and students. Kastamonu Education Journal, 30(2), 273-282. DOI: https://doi.org/10.24106/kefdergi.753717

World Economic Forum. (2023). Future of jobs report. WEF. https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2023/

Yalçın, D., & Duran, E. (2022). LGS Türkçe ve matematik sorularındaki grafiklerin incelenmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(3), 53-72. DOI: https://doi.org/10.29065/usakead.1113820

Yılmaz, U., & Doğan, M. (2022). 2021-LGS Matematik Alt Testi Sorularının Öğrenme Alanları ve Yenilenmiş Bloom Taksonomisine Göre İncelenmesi. EKEV Akademi Dergisi, (90), 459-476.

Zaini, A. H., & Retnawati, H. (2019). What difficulties that students working in mathematical reasoning questions? Journal of Physics: Conference Series, (1397), 1-9. DOI: https://doi.org/10.1088/1742-6596/1397/1/012079

İndir

Yayınlanmış

2025-09-27

Nasıl Atıf Yapılır

Sırlı, E. S., Ataseven, Özge, & Büyükkıdık, S. (2025). LGS’deki Beceri Temelli Matematik Sorularının Değerlendirilmesi: Öğretmen Olan Velilerden ve Öğrencilerden İçgörüler. Yaşadıkça Eğitim, 39(3), 705–737. https://doi.org/10.33308/26674874.2025393931

Sayı

Bölüm

Araştırma Makaleleri