İlkokul Birinci Sınıf Öğrencilerinin Okula Uyumları ile Yürütücü İşlev Becerileri Arasındaki İlişki

Akış, G., & Alakoç Pırpır, D. (2018). Okulöncesi eğitim kurumlarına devam eden 5–6 yaş grubu çocukların okula uyumlarını yordayan değişkenlerin incelenmesi. Turkish Studies, 13(19), 21–49. DOI: https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.13950

Amukune, S., Józsa, G., & Józsa, K. (2023). Comparing executive functioning in the school readiness of Hungarian and Kenyan preschoolers. International Journal of Early Childhood, 55(2), 205-222. DOI: https://doi.org/10.1007/s13158-022-00331-0

Ardila, A., Rosselli, M., Matute, E., & Guajardo, S. (2005). The influence of the parents' educational level on the development of executive functions. Developmental Neuropsychology, 28(1), 539–560. DOI: https://doi.org/10.1207/s15326942dn2801_5

Aslan, G., & Küçüker, E. (2022). Meslek lisesi öğrencilerinin okula uyum düzeyleri: Öğrenci ve okul düzeyine ilişkin bazı değişkenlerin aşamalı doğrusal modelleme (HLM) ile analizi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 56(56), 158-181. DOI: https://doi.org/10.15285/maruaebd.1049891

Balcı, A. (2006). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler. Pegem Akademi Yayıncılık.

Barkley, R. A. (2012). Executive functions: What they are, how they work, and why they evolved. Guilford Press.

Barnett, W. S. (2011). Effectiveness of early educational intervention. Science, 333(6045), 975–978. DOI: https://doi.org/10.1126/science.1204534

Belsky, J., Vandell, D. L., Burchinal, M., Clarke-Stewart, K. A., McCartney, K., Owen, M. T., & NICHD Early Child Care Research Network. (2007). Are there long-term effects of early child care? Child Development, 78(2), 681–701. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2007.01021.x

Bierman, K. L., Nix, R. L., Greenberg, M. T., Blair, C., & Domitrovich, C. E. (2008). Executive functions and school readiness intervention: Impact, moderation, and mediation in the Head Start REDI program. Development and Psychopathology, 20(3), 821-843. DOI: https://doi.org/10.1017/S0954579408000394

Birch, S. H., & Ladd, G. W. (1997). The teacher–child relationship and children’s early school adjustment. Journal of School Psychology, 35(1), 61–79. DOI: https://doi.org/10.1016/S0022-4405(96)00029-5

Birtwistle, J., Williamson, G., Relton, S., Bradshaw, A., Sleeman, K., Twiddy, M., ... & Allsop, M. (2025). Community and hospital-based healthcare professionals’ perceptions of digital advance care planning for palliative and end-of-life care: a latent class analysis. Health Soc Care Deliv Res., 1–22. Advance online publication. DOI: https://doi.org/10.3310/XCGE3294

Blair, C., & Razza, R. P. (2007). Relating effortful control, executive function, and false belief understanding to emerging math and literacy ability in kindergarten. Child Development, 78(2), 647–663. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2007.01019.x

Blair, C., Knipe, H., & Gamson, D. (2008). Is there a role for executive functions in the development of mathematics ability? Mind, Brain and Education, 2(2), 80–89. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1751-228X.2008.00036.x

Burrage, M. S., Ponitz, C. C., McCready, E. A., Shah, P., Sims, B. C., Jewkes, A. M., & Morrison, F. J. (2008). Age- and schooling-related effects on executive functions in young children: A natural experiment. Child Neuropsychology, 14(6), 510–524. DOI: https://doi.org/10.1080/09297040701756917

Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (29. Baskı). Pegem Akademi.

Chen, L. L., Heng, J. A., Xu, C., Ellefson, M. R., Edwards, M., D’Souza, H., Fink, E., Jess, M., Gray, L., Dempsey, C., Mehrotra, M., Wong, S. C., Wu, C., Huang, B., Zheng, J., Wu, Z., Devine, R. T., & Hughes, C. (2025). Links between child executive function and adjustment: A three-site study. Child Development, 96(5), 1590–1604. DOI: https://doi.org/10.1111/cdev.14264

Coelho, V. A., Cadima, J., Verschueren, K., Leal, T., & Veríssimo, M. (2023). Child functioning in inclusive preschools: Associations between

Demirci, E. (2019). İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin sosyal becerileri ve okula uyum durumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi.

Diamond, A. (2013). Executive functions. Annual Review of Psychology, 64, 135–168. DOI: https://doi.org/10.1146/annurev-psych-113011-143750

Donenfeld, J. (2025). Interference and interleaving effects in visual memory [Yayınlanmamış doktora tezi]. University of Massachusetts Boston.

Ensar, F., & Keskin, U. (2014). İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula uyumları üzerine bir inceleme. Eğitimde Kuram ve Uygulama Dergisi, 10(2), 459-477.

Eren. N. H., & Kanak, M. (2024). Okul öncesi dönem çocuklarının yürütücü işlev becerilerinin incelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (60), 1108-1134. DOI: https://doi.org/10.53444/deubefd.1390780

Ertuğrul, Z. (2011). Zihin kuramı, dil ve çalışma belleği arasındaki gelişimsel bağlantılar [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.

Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5th ed.). Sage.

Gathercole, S. E., Pickering, S. J., Ambridge, B., & Wearing, H. (2004). The structure of working memory from 4 to 15 years of age. Developmental Psychology, 40(2), 177–190. DOI: https://doi.org/10.1037/0012-1649.40.2.177

George, D., & Mallery, P. (2003). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (11.0 update, 4th ed.). Allyn & Bacon.

Grissom, N. M., & Reyes, T. M. (2018). Let’s call the whole thing off: Evaluating gender and sex differences in executive function. Neuropsychopharmacology, 44(1), 86–96. DOI: https://doi.org/10.1038/s41386-018-0179-5

Groen, L. (2015). De invloed van gezinsfactoren op de ontwikkeling van executieve functies bij kinderen in de bovenbouw van het basisonderwijs [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Leiden University.

Gültekin Akduman, G. (2013). Okulöncesi eğitimin tanımı ve önemi. G. Uyanık Balat (Ed.), Okulöncesi eğitime giriş içinde (ss. 2–14). Pegem Akademi.

Günaydın Balta, R. (2015). Öğrencilerin okula uyumunda okul yönetimi ve öğretmenlerin etkinlikleri [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi] Yeditepe Üniversitesi.

Hamamcı, B. (2020). Okulöncesi dönem çocuklarının yürütücü işlev becerilerinin değerlendirilmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.

Hamamcı, B., Acar, İ. H., & Uyanık, G. (2021). The validity and reliability study of parent report of the childhood executive functioning inventory for preschoolers. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 17(2), 1-10. DOI: https://doi.org/10.17244/eku.884918

Hoff, E. (2003). Causes and consequences of SES-related differences in parent-to-child speech. In M. H. Bornstein & R. H. Bradley (Eds.), Socioeconomic status, parenting, and child development (pp. 147–160). Lawrence Erlbaum Associates Publishers.

İvrendi, A. (2020). Okula hazır bulunuşluk ve yürütücü işlev performansları arasındaki ilişki. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 4(2), 66–87. DOI: https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202042208

Kalkan, F., Küçüker, E., & Alatlı, B. (2024). Bir ölçek geliştirme çalışması: İlkokul öğrencilerinin okula uyumlarının incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(2), 1904-1928. DOI: https://doi.org/10.51460/baebd.1224102

Kaya, Ö. S., & Akgün, E. (2016). Okulöncesi dönemdeki çocukların okula uyum düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Elementary Education Online, 15(4), 1311–1324. DOI: https://doi.org/10.17051/io.2016.51992

Kayhan, E. (2010). A validation study for the childhood executive functioning inventory: Behavioral correlates of executive functioning [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Boğaziçi Üniversitesi.

Kent, G., & Pitsia, V. (2018). Gender differences in cognitive development and school readiness. Children’s Research Digest, 5(3), 32-41.

Kıt, B. (2023). 5–6 yaş çocukların okula uyum durumunun farklı değişkenler açısından incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.

Korzeniowski, C. (2023). Impact of COVID-19 pandemic on the development of children’s executive functions: Implications for school-based interventions. Journal of Biomedical Research & Environmental Sciences, 4(6), 1120–1135. DOI: https://doi.org/10.37871/jbres1776

Kurtuluş Çalışkan, G., & Canbulat, T. (2023). İlkokul 1. sınıf öğrencilerinin okula uyum ve okula hazırbulunuşluklarının değerlendirilmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 254-280. DOI: https://doi.org/10.33711/yyuefd.1114797

Ladd, G. W., Birch, S. H., & Buhs, E. S. (1999). Children’s social and scholastic lives in kindergarten: Related spheres of influence? Child Development, 70(6), 1373–1400. DOI: https://doi.org/10.1111/1467-8624.00101

Leech, N. L., Barrett, K. C., & Morgan, G. A. (2005). SPSS for intermediate statistics: Use and interpretation (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates. DOI: https://doi.org/10.4324/9781410611420

Little, M. (2021). Nationally representative evidence on the association between preschool and executive function skills throughout elementary school. AERA Open, 7. DOI: https://doi.org/10.1177/23328584211048399

Magnuson, K. A., Ruhm, C., & Waldfogel, J. (2007). Does prekindergarten improve school preparation and performance? Economics of Education Review, 26(1), 33-51. DOI: https://doi.org/10.1016/j.econedurev.2005.09.008

McClelland, M. M., Cameron, C. E., Wanless, S. B., & Murray, A. (2007). Executive function, behavioral self-regulation, and social-emotional competence. In O. N. Saracho & B. Spodek (Eds.), Contemporary perspectives on social learning in early childhood education (pp. 83–107). Information Age Publishing.

Mercan Uzun, E., & Alat, K. (2017). Okulöncesi dönemde uygulanan “Okula Hazırız” eğitim programının ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin hazırbulunuşluk düzeylerine etkisi. Ondokuz Mayıs University Journal of Education Faculty, 36(2), 59–80.

Monette, S., Bigras, M., & Guay, M.-C. (2011). The role of the executive functions in school achievement at the end of grade 1. Journal of Experimental Child Psychology, 109(2), 158–173. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jecp.2011.01.008

Morrison, F. J., Ponitz, C. C., & McClelland, M. M. (2010). Self-regulation and academic achievement in the transition to school. In S. D. Calkins & M. A. Bell (Eds.), Human brain development: Child development at the intersection of emotion and cognition (pp. 203–224). American Psychological Association. DOI: https://doi.org/10.1037/12059-011

Nguyen, T., & Duncan, G. J. (2019). Kindergarten components of executive function and third grade achievement: A national study. Early Childhood Research Quarterly, 46, 49–61. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2018.05.006

Noble, K. G., Houston, S. M., Brito, N. H., Bartsch, H., Kan, E., Kuperman, J. M., ... & Sowell, E. R. (2015). Family income, parental education and brain structure in children and adolescents. Nature Neuroscience, 18(5), 773–778. DOI: https://doi.org/10.1038/nn.3983

Öğüt, D. K., Özbaran, N. B., Köse, S., & Kesikçi, H. (2020). Okulöncesi dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunda yürütücü işlevler. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 21(4), 423–428. DOI: https://doi.org/10.5455/apd.69056

Öğütcen, A. (2020). Okulöncesi dönem çocuklarının yürütücü işlev becerileri ve geometrik şekil algılarının incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.

Özsoy, Ş. Ö., Dağlı, H., & Dağlıoğlu, H. E. (2025). The relationship between executive function skills and motivation in preschool children. Journal of Pedagogical Research, 9(4), 35-52. DOI: https://doi.org/10.33902/JPR.202534723

Özyürek, A., Korkut, E. S., & Yavuz, E. C. (2022). Erken çocuklukta bilişsel gelişimin değerlendirilmesinde kullanılan araçlar. Çocuk ve Gelişim Dergisi, 5(9), 78–96. DOI: https://doi.org/10.36731/cg.976419

Park, S., & Chae, Y. (2024). Gender differences in executive function changes in school-age children (8 to 11 years): Latent profile analysis. Korean Journal of Child Studies, 37(1), 63-78. DOI: https://doi.org/10.5723/KJCS.2012.33.1.63

Raz, T., & Shaul, S. (2025). Executive functions development: A longitudinal study of children from kindergarten to third grade across varied socioeconomic backgrounds. Cognitive Development, 74, 101576. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cogdev.2025.101576

Rimm-Kaufman, S. E., Pianta, R. C., & Cox, M. J. (2000). Teachers’ judgments of problems in the transition to kindergarten. Early Childhood Research Quarterly, 15(2), 147-166. DOI: https://doi.org/10.1016/S0885-2006(00)00049-1

Rungsattatharm, W., Chng, C. S., Hoh, J., Chee, S. W. K., Ramasamy, S., Rajendran, K., & Sethikumarasamy, V. (2025). Longitudinal associations between executive function difficulties, positive parenting, resilience, and self-regulation on later internalizing and externalizing behavioral problems: Comparison between clinical and nonclinical children. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health, 19(1), 19. DOI: https://doi.org/10.1186/s13034-025-00875-8

Saracaloğlu, A. S., & Kumral, O. (2007, Nisan 27–29). Sınıf öğretmenliği son sınıf öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik yeterlik algıları, kaygıları ve akademik güdülenme düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. VI. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu, Eskişehir, Anadolu Üniversitesi, 354–359.

Sasser, T. R., Beekman, C., & Bierman, K. L. (2015). Preschool executive functions, single-parent status, and school readiness. Development and Psychopathology, 27(3), 855–867. DOI: https://doi.org/10.1017/S0954579414000947

Şahin, G., & Arı, R. (2024). Okul öncesi çocukların yürütücü işlevleri ve duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, (6), 1-9. DOI: https://doi.org/10.16991/INESJOURNAL.183

Şentürk Gülhan, N., & Burak, Y. (2023). Okul öncesi dönem çocukların öğrenme güçlüğü erken belirtileri ile erken okuryazarlık ve yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 11(3), 707–729. DOI: https://doi.org/10.16916/aded.1258552

Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.

Tahan, M. & Kalantari, M. (2018). The effectiveness of preschool education on social adjustment of elementary students. Indigenous: Jurnal Ilmiah Psikologi, 3(1), 8-14. DOI: https://doi.org/10.23917/indigenous.v3i1.5954

Tangüner, D. (2017). Okulöncesi eğitim almış ve almamış ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin okula uyum düzeyi ve anksiyete düzeyi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Gelişim Üniversitesi.

Thorell, L. B., Skoglund, C., de la Peña, A. G., Baeyens, D., Fuermaier, A. B. M., Groom, M. J., Mammarella, I. C., van der Oord, S., van den Hoofdakker, B. J., Luman, M., & Christiansen, H. (2022). Parental experiences of homeschooling during the COVID-19 pandemic: Differences between seven European countries and between children with and without mental health conditions. Child Psychiatry & Human Development, 53(6), 1297–1310.

Tuncer, N. (2021). Okul öncesi dönemdeki Türk ve mülteci çocukların yürütücü işlev becerilerinin karşılaştırılması: Nesne seçiminde esneklik görevi (NSEG). European Journal of Education Studies, 8(1), 235-265.

Turan, S. (2023). İlkokul çocuklarında yürütücü işlevler ile okula uyum ve sosyal yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Atlas Üniversitesi.

Türker, M., & Tunç, E. (2021). İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula uyum ve sosyal yeterlik düzeylerini etkileyen yordayıcıların incelenmesi. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 16, 104-122. DOI: https://doi.org/10.20860/ijoses.986252

Ursache, A., Blair, C., & Raver, C. C. (2012). The promotion of self-regulation as a means of enhancing school readiness and early achievement in children at risk for school failure. Child Development Perspectives, 6(2), 122–128. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1750-8606.2011.00209.x

Veraksa, A. N., Veresov, N. N., Sukhikh, V. L., Gavrilova, M. N., & Plotnikova, V. A. (2024). Play to foster children’s executive function skills: Exploring short-and long-term effects of digital and traditional types of play. International Journal of Early Childhood, 56(3), 687-709. DOI: https://doi.org/10.1007/s13158-023-00377-8

Yılmaz, N. (2022). Okulöncesi dönem çocuklarının yürütücü işlev becerileri ile sosyal becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.

Yoleri, S., & Tanış, H. M. (2014). İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula uyum düzeylerini etkileyen değişkenlerin incelenmesi. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2), 130-141. DOI: https://doi.org/10.14230/joiss82

Yurdakul, Y. (2024). Okul öncesi dönemde yürütücü işlevlerin sosyal beceriler üzerindeki yordayıcı rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (61), 1729–1751. DOI: https://doi.org/10.53444/deubefd.1376413

Zelazo, P. D., & Carlson, S. M. (2012). Hot and cool executive function in childhood and adolescence: Development and plasticity. Child Development Perspectives, 6(4), 354–360. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1750-8606.2012.00246.x

Wiebe, S. A., Espy, K. A., & Charak, D. (2008). Using confirmatory factor analysis to understand executive control in preschool children: I. Latent structure. Developmental Psychology, 44(2), 575–587. DOI: https://doi.org/10.1037/0012-1649.44.2.575

Wright, A. M., Martin, A., Pollak, S. D., Phillips, D. A., Stein, G. L., & Johnson, A. D. (2025). COVID-19-induced educational disruptions and children’s executive functioning: A longitudinal cohort study. Developmental Psychology. Advance online publication. DOI: https://doi.org/10.1037/dev0002113