Günübirlik cerrahi planlanan yaşlı hastaların ameliyat öncesi cerrahi kaygı ve algılanan stres düzeylerinin incelenmesi

Özet

Amaç: Günübirlik cerrahi planlanan yaşlı hastaların ameliyat öncesi cerrahi kaygı ve algılanan stres düzeylerinin incelenmesidir. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu araştırma, bir devlet hastanesinde Temmuz 2022- Mart 2023 tarihleri arasında günübirlik cerrahi planlanan 65 yaş ve üzeri 110 hasta ile gerçekleştirildi. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Ameliyata Özgü Kaygı Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği kullanılarak toplandı. Elde edilen veriler tanımlayıcı, t-testi, varyans ve korelasyon kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 70.94±5.516 olup günübirlik cerrahi türleri arasında en sık uygulanan işlem %23,6 ile katarakt ameliyatıdır. Ameliyata Özgü Kaygı Ölçeği toplam puan ortalaması 23.19±6.38, Algılanan Stres Ölçeği toplam puan ortalaması ise 28.22±7.25 olarak bulundu. Algılanan stresin alt boyutlarından “Yetersiz Özyeterlik Algısı” puan ortalaması 14.10±4.18, “Stres/Rahatsızlık Algısı” puan ortalaması ise 14.12±4.01’dir. Ameliyata özgü kaygı ile algılanan stres toplam puan arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. Benzer şekilde, Stres/Rahatsızlık Algısı alt boyutu ile ameliyata özgü kaygı arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki belirlendi. Regresyon analizinde, algılanan stresin ameliyata özgü kaygıyı anlamlı düzeyde etkilediği, alt boyutlar incelendiğinde ise yalnızca Stres/Rahatsızlık Algısı değişkeninin anlamlı bir etkileyici olduğu saptandı. Sonuç: Araştırma, yaşlı bireylerde cerrahi süreçlere ilişkin psikolojik hazırlığın önemini ortaya koymaktadır. Özellikle ameliyat öncesi dönemde algılanan stresin, ameliyata özgü kaygı üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu ve bu ilişkinin en çok "Stres/Rahatsızlık Algısı" değişkeni üzerinden ortaya çıktığı görülmektedir. Ameliyat öncesi dönemde bireylerin stres düzeylerini azaltmaya ve özyeterlik algılarını güçlendirmeye yönelik psikoeğitim, danışmanlık ve destekleyici psikolojik müdahalelerin planlanması önerilebilir.