Şiddet mi, müdahale mi? Türkiye'de kadınların doğum sırasında algıladıkları obstetrik şiddet göstergeleri

Özet

Amaç: Bu çalışma, Türkiye’de kadınların hangi doğum müdahalelerini obstetrik şiddet olarak algıladıklarını ve bunların etkilerini incelemektedir. Yöntem: Araştırma verileri, 01.12.2020–01.03.2021 tarihleri arasında anneysen.com sosyal medya platformu üzerinden çevrim içi anket yoluyla toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini 805 katılımcı oluşturmuştur. Veriler SPSS 23 programında analiz edilmiştir. Tüm değişkenler için tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında ki-kare ve Fisher testi uygulanmıştır. Normal dağılım göstermeyen verilerde Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri kullanılmış, çoklu karşılaştırmalarda Bonferroni düzeltmeli Dunn testi yapılmıştır. 
Bulgular: Katılımcılar tarafından şiddet olarak algılanan eylemler arasında fiziksel şiddet, sözlü şiddet, çok sayıda vajinal muayeneye maruz kalma ve doğumda refakatçi bulundurma hakkının kısıtlanması yer almıştır. Ancak katılımcılar; kalabalık odalarda perde olmadan kalma, rıza alınmadan bakım verilmesi, ten tene temasın geciktirilmesi, doğum sırasında hareket kısıtlaması, mahremiyet ihlalleri (perdelerin açık olması veya uygun örtüleme yapılmadan muayene) gibi bazı kurum uygulamalarını şiddet olarak algılamamıştır. Ayrıca, yüksek eğitim düzeyine sahip kadınların şiddet algısının daha düşük olduğu bulunmuştur. Literatürde şiddet olarak tanımlanan bazı uygulamalar katılımcılar tarafından şiddet olarak değerlendirilmemiştir. Sonuç: Katılımcıların maruz kaldıkları ve literatürde şiddet olarak tanımlanan bazı eylemler, kendileri tarafından şiddet olarak algılanmamaktadır. Kadınların önemli bir kısmı, farkındalık eksikliği nedeniyle obstetrik şiddeti tanıyamamakta ve ihlallerin tespit edilmesi zorlaşmaktadır.